لوله A179 چیست و چه کاربردی دارد؟ در این مطلب با استاندارد ASTM A179، ترکیب شیمیایی، روش تولید، تستها و نکات خرید آن آشنا شوید.

استاندارد A179 یکی از استانداردهای شناختهشده برای لولههای فولادی مورد استفاده در تجهیزات انتقال حرارت است و شناخت مشخصات آن برای انتخاب لوله مناسب اهمیت زیادی دارد. ASTM A179/A179M به لولههای فولادی کمکربن، بدون درز و کشش سرد گفته میشود که برای مبدلهای حرارتی، کندانسورها و تجهیزات مشابه مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه به چند پرسش مهم درباره این استاندارد پاسخ میدهیم تا هنگام خرید، بررسی مشخصات فنی یا انتخاب لوله A179 اطلاعات دقیقتری داشته باشید.
لوله A179 نوعی لوله فولادی بدون درز از جنس فولاد کمکربن است که مطابق الزامات استاندارد ASTM A179/A179M تولید میشود. یکی از ویژگیهای اصلی این استاندارد، تولید لوله به روش بدون درز و سپس انجام فرآیند کشش سرد است. این روش تولید به کنترل ابعاد و کیفیت سطح لوله کمک میکند و باعث میشود محصول برای کاربردهایی که انتقال حرارت اهمیت دارد، گزینه مناسبی باشد. طبق استاندارد، A179 برای لولههای مورد استفاده در مبدلهای حرارتی، کندانسورها و تجهیزات مشابه انتقال حرارت در نظر گرفته شده است.
مهمترین کاربرد لوله A179 در تجهیزات حرارتی است. این لولهها در ساخت مبدل حرارتی و کندانسور مورد استفاده قرار میگیرند و به دلیل ساختار بدون درز و مشخصات فنی کنترلشده، برای سیستمهایی که انتقال حرارت بخشی از فرآیند آنهاست، کاربرد دارند. محدوده قطر خارجی تعریفشده در استاندارد A179 از ۱/۸ تا ۳ اینچ است؛ البته برای ابعاد کوچکتر نیز محصولات خاصی وجود دارد که ممکن است مشمول تمام الزامات مکانیکی استاندارد نباشند.
یکی از پرسشهای مهم درباره A179، ترکیب شیمیایی آن است. در مشخصات ASTM A179/A179M، میزان کربن فولاد بین ۰.۰۶ تا ۰.۱۸ درصد و میزان منگنز بین ۰.۲۷ تا ۰.۶۳ درصد تعیین شده است. همچنین مقدار فسفر و گوگرد هر کدام حداکثر ۰.۰۳۵ درصد در نظر گرفته شدهاند. کنترل این عناصر بخشی از الزامات استاندارد برای تولید لولههای A179 محسوب میشود.
فرآیند تولید A179 با تولید لوله به روش بدون درز و انجام کشش سرد انجام میشود. بعد از آخرین مرحله کشش سرد نیز لوله باید تحت عملیات حرارتی قرار بگیرد. استاندارد برای عملیات حرارتی دمای حداقل ۶۵۰ درجه سانتیگراد را مشخص کرده است. همچنین سطح نهایی لوله باید فاقد پوسته باشد؛ وجود مقدار جزئی اکسیداسیون در شرایط تعریفشده، پوسته محسوب نمیشود.
برای اطمینان از کیفیت و انطباق محصول با استاندارد، آزمایشهای مختلفی در نظر گرفته میشود. از جمله این آزمایشها میتوان به تست سختی، تست تختشدن، تست فلرینگ و تست هیدرواستاتیک اشاره کرد. در شرایط مشخص، تست فلنج نیز میتواند بهعنوان جایگزین تست فلرینگ انجام شود. انجام این کنترلها کمک میکند مشخصات مکانیکی و عملکردی لوله قبل از استفاده در تجهیزات صنعتی بررسی شود.
هنگام خرید A179 تنها توجه به نام استاندارد کافی نیست و باید مواردی مانند قطر خارجی، ضخامت دیواره، طول، روش تولید، وضعیت عملیات حرارتی و مدارک مربوط به کنترل کیفیت بررسی شود. همچنین بهتر است مشخصات درجشده در سفارش با نیاز واقعی پروژه مطابقت داشته باشد. انتخاب تأمینکننده معتبر نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا انطباق محصول با استاندارد و ارائه اطلاعات فنی صحیح میتواند در کیفیت و عملکرد نهایی تجهیزات تأثیرگذار باشد. لوله های دقیق - شرکت نورد و لوله پروفیل سپاهان یکی از مجموعههایی است که در حوزه محصولات فولادی و لوله فعالیت دارد.
این استاندارد در واقع سندی با کد A179 می باشد که توسط ASTM یا همان انجمن آزمون و مواد ایالات متحده امریکا تعریف شده است. لازم به ذکر است که معادل A179 بر اساس استاندارد انجمن مهندسین مکانیک ایالات متحده امریکا (ASME)، SA179 می باشد.
"مشخصات استاندارد برای تیوب های بدون درز کششی فولاد کم کربن مورد استفاده در مبدل های حرارتی و مبرد ها"
بر اساس ملاحظات این استاندارد، قطر خارجی می تواند از 2/3 تا 2/76 میلیمتر متغییر باشد. همچنین این استاندارد تیوب هایی با ضخامت کمتر از 4/0 میلیمتر را شامل نمی شود.
هیچ عنصر آلیاژی به غیر از موارد ذیل نبایستی در ترکیب شیمیایی فولاد موجود باشد.
درصد وزنی کربن: 06/0 تا 18/0
درصد وزنی منگنز: 27/0 تا 63/0
ماکزیمم درصد وزنی فسفر و گوگرد: 035/0
در متن اصلی استاندارد به لحاظ کمی فقط به حداکثر عدد سختی اشاره شده است که توصیه شده نبایستی از 72 HRB بیشتر شود.
در پیوست این استاندارد به مقادیر استحکام کششی و تسلیم و همچنین درصد ازدیاد طول نیز به قرار زیر اشاره شده است اما تاکیدی بر این ارقام نشده است. بنابراین این ارقام تنها به درخواست مشتری اعتبار داشته و در آن صورت درگواهینامه نهایی قید می شوند.
حداقل استحکام تسلیم: 180 مگا پاسکال
حداقل استحکام کششی: 325 مگا پاسکال
حداقل درصد ازدیاد طول نهایی: 35 درصد
طبق این استاندارد، نتایج آزمون های زیر در صورت درخواست مشتری می بایست در گواهینامه محصول ذکر شود:
ET یا HT (یکی از این دو تست کافی می باشد).
Hardness
Flattening
Flaring
Flange
استاندارد ASTM A179 برای لولههای فولادی کمکربن، بدون درز و کشش سرد مورد استفاده در مبدلهای حرارتی، کندانسورها و تجهیزات مشابه تدوین شده است. شناخت روش تولید، ترکیب شیمیایی، ابعاد، عملیات حرارتی و تستهای کنترل کیفیت این استاندارد به خریداران و کارشناسان کمک میکند محصول مناسبتری برای پروژه انتخاب کنند. بنابراین پیش از خرید لوله A179 بهتر است مشخصات فنی موردنیاز پروژه با الزامات استاندارد و مدارک محصول بهدقت تطبیق داده شود.